Dagwoord: Xyrospasme

Tegen RSI is geen kruid gewassen. Repetitive Strain Injury, zoals deze pijnlijke aandoening voluit heet, is een kwaal die ontstaat door het gedurende lange tijd overbelasten van de spieren van schouder en de arm met korte, herhalende bewegingen. Tegenwoordig wordt het meest geleden achter het computerscherm. De combinatie van een verkeerde houding en het verslavende effect van werken met een computer ("nog even...") heeft de afgelopen jaren veel pijn veroorzaakt. RSI is zo'n vervelende kwaal dat zelfs de naam in de ban is gedaan. Tenminste, in 2004 hebben fysiotherapeuten en artsen op een congres in Ede afgesproken het voortaan alleen nog maar over CANS (complaints of arm, neck and/or shoulder - klachten over arm, nek en/of schouder) te hebben. De term RSI zou een te negatieve lading hebben en zou ook niet precies genoeg beschrijven wat er aan de hand/arm is. Met de nieuwe naam wil men vooral het verschil tussen 'injury' (blessure) en 'complaint' (klacht) aanstippen. Dat CANS (of KANS op z'n Nederlands) verder ook een algemene beschrijving is, werd daar in Ede kennelijk niet als bezwaar gezien. Om geen fouten te maken zijn 23 aandoeningen als specifiek CANS bestempeld. Maar degenen wier klachten niet in dit toch al brede rijtje passen, behoeven niet te wanhopen. Zij hebben dan a-specifieke CANS!
Deze Edese actie opent overigens wel ongekende mogelijkheden. Het woord 'kanker' is bijvoorbeeld ook te breed in betekenis en heel negatief in zijn uitstraling...

Niet alleen de langdurige en repeterende bewegingen aan een toetsenbord van de computer heeft RSI (of CANS) tot gevolg. Een andere beroepsgroep die het van soms pijnlijke herhalingen moet hebben, is die van de violisten. Menigeen heeft zijn lier aan de wilgen moeten hangen, omdat de pijn Vivaldi overstemde. Ook tandartsen en kappers hebben vaak en veel last van RSI. Voor de pijnlijke kappersarm is er zelfs een speciale term: xyrospasme. Het is gevormd uit de Griekse woorden voor scheermes en kramp. In 1923 werd het beschreven als een beroepsneurose van herenkappers. De Philishave is een probaat middel gebleken in de strijd tegen deze beroepskwaal, die ook bekend stond onder de naam scheerkramp.

Pak de Philishave en zie af van mes en kwast,
maak zelfdoende van uw barbier geen xyrospast!
of
Ik zeg het met een sterk en stijgend enthousiasme:
door de Philishave is er nooit meer xyrospasme.
of
In de spiegel kijk ik naar mijn baard en ik was me.
Ik denk: Tja, geen gezicht, maar ook geen xyrospasme.

De rap pratende kapper is al eeuwen onderwerp van spot. Constantijn Huygens dichtte in 1683 in het Nederlands van toen over de kakelende kapper. Hij deed dit naar een gedichtje van de Romeinse puntdichter Martialis van honderden jaren eerder. In 2005 is dit puntige versje weer naar het heden herdicht door Frans Collignon. Het kappersrijm uit zijn boek 'Een kleine hamer, snel gedreven...':

NAAR MARTIALIS                                  
Terwijl mijn kakelaer, mijn kluchtige Barbier
Mijn Backhuijs staet en schrapt, van hier daer, van daer hier,
Verslyt hij soo veel tyds dat eer d'een zij gedaen is
Aen d'andere weerom een niewe Baerd aen 'tgaen is.

Martialis = Romeinse puntdichter

NAAR HUYGENS
Als mijn babbelzieke kapper mijn haren kapt
En met de schaar de hele tijd om mij heen stapt,
Verslijt hij zo veel tijd voor het eind'líjk gedaan is,
Dat het haar na afloop er al weer volop aan is.

Meer informatie over de bundel hier.