Dagwoord: vedette

een oogje in het zeil houdenEen vedette is iemand die uitsteekt boven anderen. Dat mag gerust letterlijk worden genomen. Een vedette was vroeger namelijk een wacht te paard, een hooggezeten uitkijker. Door zijn plaats in het zadel kon de ruiterwacht verder kijken dan het voetvolk en dus eerder zien of er gevaar dreigde.
De mens heeft weliswaar inmiddels de auto verkozen boven de koets of paard, maar de taal draagt nog steeds vele sporen van de periode dat we ons nog ongemotoriseerd verplaatsten. Net als met het woord vedette, is die oorsprong niet altijd duidelijk. Kijk voor meer voorbeelden van viervoetig taalgebruik bij de besprekingen van de woorden
hakkenei en ros.
Wat de vorming van het woord vedette betreft, lijkt er verwantschap met het Spaanse 'la vela' voor 'wake' en het Italiaanse 'vedere' voor 'zien'. Vedettes vind je tegenwoordig alleen nog maar in het theater en op de sportvelden. Er mogen nooit te veel vedetten zijn. Er moet namelijk ook nog gewerkt worden. Menig voetbalclub lijkt aan een overdaad aan vedettes ten onder te gaan.

Therese Steinmetz heeft het lied 'Het theater van vroeger' gezongen. Het is geschreven door Lennaert Nijgh en van muziek voorzien door Harry Bannink.
Het refrein luidt:

    Waar is het theater van vroeger
    Met z'n pluche en z'n franje, champagne voor twee
    Met z'n harlekijns en balletten
    Met z'n dames en drama's en variete
    Met z'n helden en vedetten
    Met z'n klatergouden show
    Met z'n minnaars, z'n slanke soubrette
    En z'n tragische witte Pierrot