Dagwoord: Sapperdeflap

PipoIn een felle discussie over de inburgering van allochtonen, roept een van de 'debaters' dat het toch "van de gekke" is dat de vreemdelingen die hier al jaren wonen het Nederlands nog steeds niet goed beheersen. Hij realiseert zich niet dat de uitdrukking die hij gebruikt afkomstig is van het kreupel pratende indiaantje Klukkluk uit de televisieserie Pipo de Clown en gaat volledig op in de discussie. Pas als iemand in het debat uit verbazing 'sapperdeflap' roept, is de magie doorbroken. 'Sapperdeflap' is tegenwoordig aanmerkelijk minder serieus taalgebruik dan 'van de gekke' en wordt zelden nog gehoord. In gebruik en klank lijkt het op tussenwerpsels als 'sapristi' (verbastering van 'sacristie') en 'sapperment' (verbastering van 'sacrement').
De immens populaire kinderserie Pipo de Clown van Wim Meuldijk werd een paar jaar na de introductie van de televisie in Nederland uitgezonden. Hordes kinderen keken er op woensdagmiddag naar. Er was niet zo veel andere keuze, want er was slechts één net - dat ook maar een beperkt aantal uren uitzond. Het televisieontvangapparaat was bij lange na niet in elk huis aanwezig. De meer welgestelde buurtgenoten lieten vaak de buurtkinderen meekijken. Soms moest daar een hele cent voor worden betaald.
Behalve 'van de gekke' werden ook andere uitdrukkingen van Pipo en zijn kornuiten in de Nederlandse taal opgenomen. Hun oorsprong bleef echter herkenbaar. Voorbeelden daarvan zijn het al genoemde 'sapperdeflap'. Maar 'dag vogels, dag bloemen, dag kinderen' en natuurlijk 'Pipo kóéíén' van de Dikke Deur werden eveneens vaak gebruikt. Pipo heeft het ruim twintig jaar volgehouden op de Nederlandse televisie.
Ook andere televisieprogramma's hebben het Nederlands met nieuwe woorden en uitdrukkingen verrijkt. De bekendste en meest creatieve taalvirtuozen van de buis zijn Kees van Kooten en Wim de Bie aan wie we woorden danken als 'regelneef' en 'doemdenken'. Dat die woorden werden overgenomen door veel mensen, is niet onbegrijpelijk. Van Kooten en De Bie waren namelijk zeer populair en door het napraten deelde men in hun roem. Dat gebeurde ook andere spraakmakende programma's. Een voorbeeld is Jiskefet waardoor in veel café's een nieuwe bezoeker hartelijk werd ontvangen met een welgemeend 'hé lullo' en op het werk werden de collega's bij het begin van de dag vaak aangesproken met een ferm 'goeiesmorgens'. Maar deze uitdrukkingen hebben niet de zelfstandigheid bereikt als 'van de gekke' en 'regelneef'.
Het bureau Ernst en Young publiceert onder meer over fiscale kwesties. In een publicatie in 2001 gaat het over de mogelijkheid om voor de wegenbelasting een tot woonwagen omgebouwde vrachtwagen onder het goedkope vrachtautotarief te laten vallen. Het stukje eindigt met: "
Als een kermiswoonwagen niet op grond van zijn eerdere goedkeuring in aanmerking komt voor het (lagere) vrachtautotarief, kan onder bepaalde voorwaarden alsnog het vrachtautotarief worden voldaan. Belangrijke voorwaarde is dat de kermiswagen uitsluitend wordt gebruikt ten behoeve van de uitoefening van het kermisbedrijf en de toegelaten maximum massa meer dan 3.500 kg bedraagt. Als de kermisexploitant bijvoorbeeld met zijn kermiswagen op vakantie gaat, is hij dus het gewone tarief voor personenauto's verschuldigd. Overigens heeft de goedkeuring voor kermiswagens terugwerkende kracht tot en met 1997. Als reeds de motorrijtuigenbelasting is voldaan, kan om teruggaaf worden verzocht. Sapperdeflap."

Waarmee aangetoond is dat ook fiscalisten vroeger televisie hebben gekeken.