Dagwoord: Lapidair

Wie achter zijn computertje een beetje zit te tekstverwerken, realiseert zich vaak niet hoe makkkelijk hij het heeft. Oeps...
Een lettertje te veel aangeslagen? Even met de cursor er heen en weghalen maar. Dat was niet eens zo lang geleden heel anders. Met de pen en de typemachine kon je nog wel doorhalen, maar voor weghalen was onhandig geknoei met liters typex nodig. Voor kleine tekstwijzigingen was het toch vaak noodzakelijk om een nieuw vel papier te pakken. Als je nu ziet hoe vaak we op de terugtoets (backspace) drukken, dwingt dat tot het besef dat er enkele tientallen jaren eerder waarschijnlijk meer geconcentreerd werd geschreven. En misschien ook wel korter...

Echt kort zijn de teksten die in steen worden gehouwen. Ze zijn ook zeer goed houdbaar. Kijk maar eens op de grafzerken, de meest gebruikte plaats voor het houwen van letters in steen. Op de kerkhoven die nog een verstilde sfeer hebben, is in steen gebeiteld wie er vele honderden jaren geleden van ons zijn heengegaan. Korte, kernachtige teksten zijn het: hier ligt ...
Lapidair heten teksten die kort en kernachtig zijn naar de Latijnse grondvorm lapis voor steen.
Karel van het Reve heeft zich eens druk gemaakt omdat om dit woord gelachen werd. In zijn essaybundel Een dag uit het leven van de reuzenkoeskoes  uit 1979 schreef hij: De voorzitter van de Ministerraad, mr. Van Agt, gebruikte in de Tweede Kamer het woord 'lapidair' - een betrekkelijk gewoon woord in de beschaafde omgangstaal, maar blijkbaar een woord dat vele minus habentes die ons parlement bevolken niet kenden. Dat ze dat woord 'lapidair' niet kenden is niet zo erg, maar dat ze Van Agt toen hij dat woord gebruikte uitlachten is een misselijk teken. Het is of je iemand uitlacht die getallen boven de tien blijkt te kennen.

Zelden is een goed taalgebruik beter verdedigd.
Overigens kan lapidair niet alleen op teksten, maar ook op mensen en hun ideeënwereld slaan. Het heeft dan de minder vleiende betekenis van minder ontwikkeld. Maar ga maar eens tegen de minus habentes roepen dat ze tot het lapidaire type behoren...