Dagwoord: Embonpoint
'Het embonpoint'
of 'de embonpoint' is een cynisch gebruikte verbastering van het Franse 'en
bon point' hetgeen betekent dat iemand in goede conditie is. In 'Van Dale' wordt
aangegeven dat het tegenwoordig een corpulentie aanduidt die nog niet de staat
van zwaarlijvigheid heeft bereikt. Men heeft het dan over de massa net boven
de navel. Het wordt eigenlijk alleen gebruikt als men een zekere sympathie koestert
voor de dikkerd. Een nors persoon heeft geen embonpoint, maar gewoon een vette
pens!
In de Camera Obscura van Nicolaas Beets (1814-1903) wordt de dikke mens een
hart onder de riem gestoken aan de hand van een als recent ervaren probleem:
te hete zomers.
De bekende, licht zurig schrijvende keukenkenner Johannes van Dam kwalificeert
in Het Parool te krappe stoeltjes als lastig voor zijn embonpoint en de betreurde
Martin van Amerongen kiest in zijn necrologie voor de door hem bewonderde Opland
ook voor 'embonpoint' om een typerend deel van de tekenaar te beschrijven.
Uit Het Parool van 30 augustus 2003:
...
Het is er niet druk, deze vrijdagavond. Sterker nog, we zijn en blijven de enigen.
Op één na neemt het personeel afscheid tijdens de maaltijd. Misschien
komt het daardoor dat we toch nog vrij lang moeten wachten tussen de gangen.
Het interieur is netjes, chic zelfs, en een beetje hightech. Er klinkt wat vliegtuigmuziek,
maar heel zacht, dus niet storend. De zoemer van de lift (de keuken zit vier
verdiepingen lager!) is harder. De fauteuiltjes zijn wat krap voor iemand met
een embonpoint.
...
De overgebleven bediening doet erg zijn best, vooral nadat we duidelijk hebben
gemaakt dat we niet houden van bijschenken in een halfvol glas.
...
Johannes van Dam
Uit De Groene Amsterdammer
van 28 juli 2001:
Klotekloteklote
...
Opland was een politiek satiricus die, hoe jammer men dit ook mag vinden, al
zijn leven niemand verdriet heeft gedaan. Behalve één man, de
politiek commentator mr. G.B.J. Hiltermann, die hem in november 1969 op grond
van een kritische tekening een «antisemitische althans anti-Israëlische»
attitude heeft aangewreven. Het was een onzinnige en onbeschaafde beschuldiging.
Ik zie Opland nog exploderen in zijn weekendhuisje in Ossenzijl: «Antisemitisch...
dat moet je toch meemaken! Dat is toch de meest smerige beschuldiging die je
kan uiten? Ik vond na de oorlog het ontstaan van Israël het enige verblijdende,
het enige hoopgevende dat er bestond. Als ze Israël één haar
krenken, dan sta ik zo als lid van de Internationale Brigade in de Negevwoestijn.»
Opland, met een Uzi boven zijn - toen al - omvangrijke embonpoint, het is
een ontroerende en weinig realistische gedachte, kenmerkend voor het levenslange
kind in de kunstenaar.
...
Martin van Amerongen (1941-200), hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer
In Camera Obscura van 1835:
Een oude kennis
Hoe Warm het was en hoe Ver...
Het was een brandendhete vrijdagachtermiddag in zekere Hollandse stad: zo heet
en zo brandend, dat de mossen op het dak gaapten, `t welk, op gezag der Hollandse
manier van spreken, de grootste hitte is, die men zich voor kan, stellen.
...
Bij een dergelijke weersgesteldheid heeft men waarlijk te weinig medelijden
met dikke mensen. Waar is het, dat zij u dikwijls warm en benauwd maken, als
ge u door bedaardheid en kalmte nogal schikken kunt in de hitte, door bij u
te komen blazen en puffen en een onweerstaanbare aanvechting te doen blijken
om hun das los te maken, terwijl zij u met uitpuilende ogen aankijken; maar
ook - de schepsels hebben het kwaad.
Dikke mannen en dikke vrouwen van dit wereldrond! hetzij gij in de laatste jaren
uw knieën en voeten nog hebt kunnen zien, of dat gelukkig punt van zelfbeschouwing
reeds lang hebt moeten opgeven! wie ter wereld met uw embonpoint, uw presentie,
uw corpulentie spotten moge - in Hildebrands boezem klopt voor u een medelijdend
hart.
...
Nicolaas Beets