"Schelden doet geen zeer, slaan des te
meer" luidt een volkse wijsheid. Het is misschien daarom dat er zo veel
scheldwoorden zijn...De meeste krenkende toevoegingen zijn benamingen die een vergelijking inhouden (bijvoorbeeld hond) of een negatieve eigenschap weergeven (bijvoorbeeld lui). De combinatie is vaak het meest expliciet (bijvoorbeeld luie hond). Ook ziektes zijn gewild bij de schelder, zoals in de woorden kankerkop en teringlijer. Natuurlijk komt ook het seksuele aspect bij deze vorm van vuilbekkerij om de hoek kijken als het onderwerp van de beschimping wordt uitgemaakt voor hoerenjong, dan wel ruigpoot of nog directer voor trut of klootzak.
Een scheldwoord moet wel als zodanig herkenbaar zijn. Wie voor een straat wordt uitgemaakt, haalt zijn schouders op. Tot hij merkt dat het betekent dat je over hem heen kan lopen.
De oorspronkelijke betekenis van een scheldwoord kan het wel eens afleggen tegen de toegevoegde krenkende waarde. Het woord hoer, dat een scheldnaam is voor een ieder die tegen betaling een ander aan seksueel gerief helpt, is afkomstig van het Latijnse woord voor beminde en had dus oorspronkelijk geen ongunstige betekenis.
Je hebt gradaties in scheldwoorden. Wie een flapdrol wordt genoemd zal zich wellicht minder beledigd voelen dan degene die voor laffe schijtbak wordt uitgemaakt.
Als van iemand gezegd wordt dat het een bastaard is, wordt dat als een beledigende kwalificatie opgevat. Wie naar de oorsprong kijkt, begrijpt direct waarom: kind verwekt op een pakzadel (latijn: bastum), dus een onecht (niet in de echt/huwelijkse staat) verwekt kind. Hoeveel liefelijker klinkt dan het woord speelkind, dat echter precies dezelfde betekenis heeft.
Een etter of etterbuil is een snoodaard die de vergelijking met het stinkende pus van een wond verdient. Een aterling is ook een onverlaat. Het deel ater heeft te maken met etter in de betekenis van venijn. Volgens de verschillende woordenboeken had het vroeger de betekenis van bastaard, maar dan zo mogelijk nog vuiler verwoord. Het is nu in onbruik geraakt en menigeen kijkt niet begrijpend als het naar het hoofd wordt geslingerd. Moet het in ere worden hersteld? Zijn scheldwoorden de moeite van het bewaren waard? Ach, dat zijn vragen van een idioot.